HỢP TÁC SỐ VIỆT – LÀO: ĐỘNG LỰC MỚI THÚC ĐẨY THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ XUYÊN BIÊN GIỚI

Bộ Công Thương Việt Nam phối hợp với Bộ Công Thương Lào đã tổ chức Hội thảo chuyên đề “Đồng hành cùng doanh nghiệp trong kỷ nguyên số”. Sự kiện nhằm thúc đẩy thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới, mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp hai nước trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu.

Thương mại điện tử – xu thế tất yếu trong hợp tác song phương

Mở đầu hội thảo, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm nhấn mạnh rằng TMĐT xuyên biên giới không chỉ là một công cụ kinh doanh mà còn là “cầu nối” để củng cố mối quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa hai quốc gia. Theo ông, khi khoảng cách địa lý và rào cản vận chuyển được thu hẹp nhờ công nghệ số, các sản phẩm đặc trưng của mỗi nước như nông sản, thủ công mỹ nghệ, hàng làng nghề sẽ có cơ hội đến gần hơn với người tiêu dùng nước bạn.

Đại diện Bộ Công Thương Lào cũng đồng quan điểm, cho rằng TMĐT sẽ là động lực tăng trưởng mới cho hợp tác Việt – Lào, bởi nó giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường mà không đòi hỏi quá nhiều vốn đầu tư ban đầu. “Nếu tận dụng tốt lợi thế công nghệ, thương mại điện tử sẽ trở thành cánh tay nối dài để các doanh nghiệp Lào và Việt Nam tiến ra thị trường khu vực,” vị này khẳng định.

Không chỉ mở ra hướng đi mới, TMĐT xuyên biên giới còn được xem như giải pháp thúc đẩy tích hợp kinh tế số trong tiến trình hội nhập ASEAN. Đây là bước đi phù hợp với định hướng mà cả hai chính phủ đã đặt ra: phát triển kinh tế số, hiện đại hóa hạ tầng thương mại và xây dựng cộng đồng doanh nghiệp năng động.

Giải pháp từ công nghệ, thanh toán đến logistics

Để TMĐT xuyên biên giới phát triển, hạ tầng số và dịch vụ hỗ trợ đóng vai trò then chốt. Tại hội thảo, các doanh nghiệp Việt Nam và Lào đã giới thiệu hàng loạt sáng kiến mới:

  • Hạ tầng công nghệ số: Công ty Globaltech đưa ra nền tảng VIVINA – hệ thống kết nối sản phẩm Việt – Lào thông qua API chung. Với VIVINA, doanh nghiệp có thể quản lý đơn hàng, quảng bá sản phẩm, đồng thời tiếp cận các công cụ phân tích thị trường trực tuyến. Nền tảng này được kỳ vọng trở thành “cầu nối số” giữa hai nền kinh tế.
  • Thanh toán số: Star Telecom (Unitel) giới thiệu giải pháp thanh toán xuyên biên giới an toàn, minh bạch. Đặc biệt, ví điện tử Lamo ra mắt tại hội thảo đã thu hút sự chú ý, bởi nó hứa hẹn sẽ khắc phục phần nào rào cản thanh toán quốc tế, giúp các giao dịch thương mại Việt – Lào diễn ra nhanh chóng và thuận tiện hơn.
  • Dịch vụ logistics: Doanh nghiệp Lào như Houng Aloun đề xuất mở rộng dịch vụ kho bãi, vận tải đường bộ và phân phối trọn gói. Điều này có thể giúp giảm đáng kể chi phí và thời gian giao hàng – vốn được coi là một trong những rào cản lớn nhất đối với TMĐT xuyên biên giới.

Những giải pháp trên cho thấy các doanh nghiệp không chỉ bàn lý thuyết mà đang bắt tay triển khai thực tế, từng bước xây dựng hệ sinh thái TMĐT chung giữa Việt Nam và Lào.

Cơ hội rộng mở nhưng thách thức còn lớn

Các chuyên gia nhận định, TMĐT xuyên biên giới giữa Việt Nam và Lào đang đứng trước nhiều cơ hội thuận lợi:

  • Thị trường bổ sung lẫn nhau: Việt Nam có thế mạnh sản xuất, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản chế biến, hàng tiêu dùng, công nghiệp nhẹ; trong khi Lào có nhu cầu nhập khẩu đa dạng và là “cửa ngõ” kết nối sang nhiều nước ASEAN. Điều này tạo ra tiềm năng trao đổi hàng hóa lớn.
  • Chi phí giao dịch giảm: Thông qua các nền tảng số, doanh nghiệp có thể tiếp cận thị trường trực tiếp mà không cần qua quá nhiều khâu trung gian. Điều này không chỉ rút ngắn thời gian mà còn giảm áp lực chi phí.
  • Cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: Phần lớn doanh nghiệp ở Việt Nam và Lào đều thuộc nhóm SMEs. TMĐT tạo ra sân chơi bình đẳng hơn, giúp họ quảng bá và bán hàng hiệu quả mà không phải đầu tư lớn cho hệ thống phân phối truyền thống.

Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội là không ít thách thức:

  • Hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ: Một số khu vực biên giới còn hạn chế về mạng viễn thông, gây khó khăn cho việc triển khai nền tảng số.
  • Chi phí logistics cao: Vận chuyển hàng hóa giữa hai nước vẫn phụ thuộc nhiều vào đường bộ, vừa tốn thời gian vừa tốn kém, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh về giá.
  • Thanh toán quốc tế còn vướng mắc: Các công cụ thanh toán xuyên biên giới mới ở giai đoạn thử nghiệm, cần thời gian để hoàn thiện cơ chế pháp lý và đảm bảo an toàn giao dịch.
  • Năng lực số của doanh nghiệp còn hạn chế: Nhiều SMEs chưa đủ nguồn lực, kỹ năng để vận hành hệ thống TMĐT, từ quản lý gian hàng trực tuyến đến triển khai marketing số.

Theo các chuyên gia, nếu không có giải pháp đồng bộ, những rào cản trên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ phát triển của thương mại điện tử xuyên biên giới Việt – Lào.

Triển vọng hợp tác trong tương lai

Dù còn nhiều thách thức, hội thảo cho thấy niềm tin chung của cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp hai nước vào tương lai phát triển của hợp tác số. Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Công Thương Lào khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành, hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng cơ chế chính sách thuận lợi để hỗ trợ doanh nghiệp.

Trong giai đoạn tới, hai bên dự kiến sẽ:

  • Đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin và viễn thông, đặc biệt tại khu vực biên giới.
  • Mở rộng dịch vụ logistics, phát triển hệ thống kho bãi chung để giảm chi phí vận chuyển.
  • Hoàn thiện các giải pháp thanh toán xuyên biên giới, đưa ví điện tử và ngân hàng số vào vận hành chính thức.
  • Tăng cường đào tạo kỹ năng số cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, giúp họ nắm bắt cơ hội TMĐT.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp sẽ là chìa khóa để thương mại điện tử Việt – Lào bứt phá. Khi các rào cản dần được tháo gỡ, TMĐT không chỉ thúc đẩy giao thương hàng hóa, dịch vụ mà còn góp phần nâng cao chất lượng quan hệ đặc biệt Việt – Lào trong kỷ nguyên số.